Gecikmiş Dil ve Konuşma Nedir?
Her çocuğun kendine ait bir gelişim hızı olsa da, dil gelişiminde belirli 'kırmızı çizgiler' vardır. Gecikmiş dil, çocuğun anlama (alıcı dil) ve kendini ifade etme (ifade edici dil) becerilerinin takvim yaşının gerisinde kalmasıdır. Günümüzde bu durumun en büyük tetikleyicilerinden biri 'sosyal etkileşim eksikliği' ve 'ekran maruziyeti'dir. Bir çocuk günde 2 saatten fazla TV/tablet izliyorsa, konuşma merkezleri yeterince uyarılmayabilir.
Kritik Yaş Göstergeleri
12 ayda 'dede, baba' gibi anlamlı ilk kelimelerin gelmesi, 18 ayda en az 10-20 kelimeye sahip olunması ve 24 ayda iki kelimelik (Anne su, baba gitti) basit cümlelerin kurulması beklenir. Eğer çocuğunuz 2 yaşını geçtiği halde sadece birkaç kelime konuşuyor ve ihtiyaçlarını sadece işaret ederek anlatıyorsa, 'bekleyelim geçer' demek yerine harekete geçmek gerekir.
Ne Yapmalıyım? Konuşmayı Teşvik Eden Stratejiler
1. Ekran Süresini Kısıtlayın: 3 yaşına kadar ekran süresini sıfıra indirmek en idealidir. Konuşma karşılıklı etkileşimle gelişir, ekranla değil. 2. Paralel Konuşma Yapın: Çocuğunuz oyun oynarken ne yaptığını anlatın: 'Şimdi kırmızı arabayı sürüyorsun, bip bip!'. Bu, kelimeleri anlamlandırmasını sağlar. 3. İhtiyaçları İçin Kelime Şansı Tanın: İstediği şeyi hemen eline vermeyin. Bir saniye bekleyip 'Su mu istiyorsun?' diye sorarak onu bir ses çıkarmaya veya kelimeyi taklit etmeye teşvik edin. 4. Sağlık Taraması: İlk iş olarak bir KBB uzmanına gidip işitme testi yaptırın. Seröz otit gibi sinsi kulak iltihapları çocuğun kelimeleri boğuk duymasına ve dolayısıyla konuşamamasına neden olabilir.