Disgrafi Nedir? Sadece Çirkin Yazı mı?
Disgrafi, el yazısı ve yazılı ifadeyi etkileyen, öğrenme güçlüğü yelpazesindeki bir bozukluktur. Çoğu zaman 'çirkin yazı' ile karıştırılsa da, disgrafi bundan çok daha karmaşıktır. Bu sorun, ince motor becerilerin (el kasları) görsel-uzamsal algı ile uyumlu çalışamamasından kaynaklanır. Disgrafisi olan bir çocuk, bir cümleyi kafasında kurabilir ama onu kağıda dökme aşamasında kalem tutuşundan harf boyutuna, satır düzeninden noktalama işaretlerine kadar her adımda büyük bir dirençle karşılaşır. Yazma eylemi onlar için sadece zihinsel değil, aynı zamanda fiziksel olarak da son derece yorucudur. Çoğu disgrafi tanılı çocukta el krampları ve yazarken çabuk yorulma gözlemlenir.
Disgrafinin Ayırt Edici Belirtileri
Yazı yazarken kalemi aşırı sıkma, kağıda çok bastırma, harfler arasında düzensiz boşluklar bırakma, büyük ve küçük harfleri rastgele karıştırma disgrafinin ana sinyalleridir. Ayrıca defter düzeni genellikle çok bozuktur; satırları takip edemez, sayfanın kenar boşluklarını kullanamazlar. En can alıcı belirti ise, çocuğun sözlü olarak ifade ettiği uzun ve detaylı bir cümleyi yazıya dökerken sadece 2-3 kelimeye indirgemesidir. Bunun nedeni, yazmanın verdiği fiziksel zahmetten kaçınma isteğidir. Yazarken silgi kullanımı o kadar fazladır ki, defter sayfaları sık sık yırtılabilir veya kirlenebilir.
Ne Yapmalıyım? Yazma Sürecini Kolaylaştırma Yolları
Yazı çalışmalarına başlamadan önce el kaslarını ısıtacak egzersizler (el yayı sıkma, hamur oynama) yaptırın. Çocuğa standart ince kalemler yerine, tutuşu kolaylaştıran üçgen formlu veya kalın kalemler (veya kalem tutucular) temin edin. Çizgili defterler yerine, harflerin sınırlarını daha iyi görmesini sağlayan özel kareli veya geniş aralıklı defterler kullanın. Akademik süreçte, yazma yükünü hafifletmek adına klavye kullanımı (on parmak yazım) teşvik edilebilir. Ödevlerinde sadece yazı güzelliğine değil, içeriğin doğruluğuna odaklanarak motivasyonunu yüksek tutun. Eğer yazma güçlüğü okul başarısını ciddi şekilde engelliyorsa, bir ergoterapistten el-göz koordinasyonu için destek alınabilir.