Kekemelik Nedir ve Neden Ortaya Çıkar?
Kekemelik, konuşma akışının istemsizce bozulmasıdır. Genellikle 2-6 yaş arası çocukların %5'inde görülür. Bu yaşlarda çocuğun düşünme hızı, kelime üretme hızından çok daha yüksektir; bu da doğal bir takılmaya yol açabilir. Buna 'gelişimsel akıcısızlık' denir. Ancak takılmalar 6 aydan fazla sürüyorsa, ses tekrarları (p-p-p-park) veya bloklar (konuşmaya çalışıp ses çıkaramama) yoğunsa profesyonel yardım alma vakti gelmiştir.
Kekemeliği Tetikleyen Faktörler
Kekemelik tek bir nedene bağlı değildir; genetik faktörler, dil yeteneği ve çevresel stresörlerin birleşimiyle oluşur. Aile içindeki yüksek beklenti, hızlı konuşma temposu veya çocuğun mükemmeliyetçi yapısı süreci tetikleyebilir. Unutulmamalıdır ki kekemelik bir zeka geriliği veya psikolojik bir bozukluk değildir.
Ne Yapmalıyım? İletişimi Kolaylaştırma Teknikleri
1. Dinleme Biçiminizi Değiştirin: Çocuğunuz takıldığında sözünü asla tamamlamayın. Göz kontağını kesmeyin ve sabırla bitirmesini bekleyin. Sizin endişeli bakışınız onun kaygısını artıracaktır. 2. Nasihatlerden Kaçının: 'Derin nefes al', 'Düşün de söyle', 'Yavaşla' gibi cümleler kurmayın. Bu uyarılar çocuğun odağını 'konuşma eylemine' çeker ve takılmayı şiddetlendirir. 3. Model Olun: Kendi konuşma hızınızı yavaşlatın. Kelimeler arasına hafif boşluklar bırakarak konuşun. Bu, çocuğun üzerindeki 'hızlı cevap vermeliyim' baskısını azaltacaktır. 4. Terapiye Başvurun: Bir terapist hem çocukla akıcılık teknikleri çalışacak hem de size ev ortamını nasıl düzenleyeceğiniz konusunda koçluk yapacaktır.